DAVLAT BYUDJETI TIZIMI VA UNING IQTISODIY RIVOJLANISHNI TA’MINLASHDAGI AHAMIYATI

Mazkur ilmiy maqolada davlat byudjetining fiskal siyosatdagi o‘rni hamda uning makroiqtisodiy barqarorlikka ta’siri O‘zbekiston Respublikasi misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda davlat byudjeti iqtisodiyotni tartibga soluvchi asosiy moliyaviy instrument sifatida qaralib, uning daromad va xarajatlar tarkibi, byudjet defitsiti hamda davlat qarzining iqtisodiy jarayonlarga ta’siri ochib beriladi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2022–2024 yillarda O‘zbekiston davlat byudjeti daromadlarida soliqlar ulushi 85 foizdan ortiqni tashkil etgan bo‘lib, bu fiskal siyosatda soliq tushumlarining yetakchi rolini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, byudjet xarajatlarining qariyb 55–60 foizi ijtimoiy sohaga yo‘naltirilgani davlatning ijtimoiy yo‘naltirilgan siyosatini tasdiqlaydi. Tadqiqotda byudjet defitsitining YAIMga nisbatan 3 foiz atrofida saqlanishi makroiqtisodiy barqarorlik uchun maqbul daraja ekanligi ilmiy manbalar asosida asoslab beriladi. Shuningdek, davlat qarzining nazorat ostida boshqarilishi fiskal xavfsizlikni ta’minlashning muhim sharti sifatida baholanadi. Maqolada xorijiy iqtisodiy nazariyalar va milliy amaliyot solishtirma tahlil qilinib, O‘zbekiston sharoitida fiskal siyosat samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy xulosalar shakllantiriladi.