БУЙРАКЛАР ФАОЛИЯТИНИНГ ЖИГАР ЦИРРОЗИ ЭТИОЛОГИЯСИ ВА САРКОПЕНИЯ МАВЖУДЛИГИГА ҚАРАБ ҚИЁСИЙ ТАХЛИЛИ

Саркопения – бу мушак массасининг камайиши, унинг кучи ва ёки фаолиятининг пасайишини билан кечадиган синдром ҳисобланади.Саркопения ибораси илк бор 1989-йилда Ирвин Розенберг томонидан “American Journal of Clinical Nutrition” журналида эълон қилинган “Кекса ёшдагиларни овқатланиш ҳолатларини ўрганишни эпидемиологик ва методологик муаммолари – қисқача изоҳ” деб номланган мақоласида баён қилинган.Маълумки, гипераммониемия, яъни гепатоцеллюляр дисфункция, портосистем шунтлаш ҳамда уреагенезнинг бузилиши натижасида юзага келадиган ЖЦ билан оғриган беморлардаги доимий патологик ҳолат, у ўз навбатида скелет мушакларида аммиак концентрациясининг ошишига олиб келади [7]. Сурункали жигар касалликларида аммиакнинг нейротоксиклигини олдини олиш мақсадида ҳимоя механизми сифатида скелет мушаклари томонидан унинг сўрилишини кучайиши тўғрисида фикр айтилган [9,7]. Аммиакнинг сўрилишини таъминловчи ўзига хос механизм ҳозирга қадар номаълум бўлса ҳам, аммо уни ташувчиларининг экспрессияси, шунингдек Rh B (Rhbg) ва Rh C гликопротеинлар (Rhcg) ҳам аҳамиятли бўлиши мумкин (66). Аммиакнинг бундай тўпланиши оқибатсиз қолмайди ва саркопения ривожланишига олиб келиши мумкин, бу эса гипераммониемияни олдини олиш учун зарур бўлган мушак массасининг камайишига сабаб бўлади [9,3,10].