BRONXIAL ASTMA RIVOJLANISHI VA KECHISHIDA VIRUSLAR, BAKTERIAL INFEKSIYALARNING ROLI VA KASALLIKNING KUCHAYISH MEXANIZMLARI

Bronxial astma, mayda bronxlarning torayishi, shilliq pardasining ko'chishi va ichiga shilimshiq tiqilishi, bronxial o'tkazuvchanlikning buzilishi, harakat faoliyatining izdan chiqishi natijasida vaqt-bevakt nafas qisishi va bo'g'ilish xuruji bilan o'tadigan allergik kasallik. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘yicha 300 milliondan ortiq inson ushbu kasallik bilan yashaydi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) va Global Asthma Network ma’lumotlariga ko‘ra, kattalar orasida astma bilan og‘riganlarning 60–65 foizi ayollardir. Ayollarda gormonal o‘zgarishlar, immun faollik va atrof-muhit omillari astma rivojlanishiga turtki bo‘ladi. Bronxial astma bilan kasallanganlar orasida o’lim darajasi juda yuqori hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash tizimi ma’lumotlariga ko‘ra, bronxial astma bilan ro‘yxatda turgan bemorlarning taxminan 60 foizi ayollar, 40 foizi erkaklarni tashkil etadi. Viloyatlar kesimida, jumladan Xorazm viloyatida ham o‘xshash holat kuzatilgan: bronxial astma bilan og‘rigan bemorlarning qariyb 62 foizi ayollar, 38 foizi erkaklardir. Ushbu bemorlarning 25–30 foizida kasallik og‘ir shaklda kechgan. Ayollarda gormonal o‘zgarishlar, immun faollik va atrof-muhit omillari og‘ir astma rivojlanishiga turtki bo‘ladi. Erkaklarda esa chekish, ishlab chiqarish changlari va kimyoviy moddalarga ta’sirlanish tufayli mehnat sharoitlari va zararli odatlar bilan bog‘liq risklar kuchliroqdir.