EKSTRAKSIYASIDAN KEYINGI ALVEOLYAR SUYAK NUQSONLARINI TIKLASHDA 3D-BIOPRINTING TEXNOLOGIYALARINING ISTIQBOLLARI

Maqolada tish ekstraksiyasidan keyingi alveolyar suyak rezorbsiyasini kamaytirish va nuqsonlarni regeneratsiya qilishda uch o‘lchamli biologik chop etish (3D-bioprinting) texnologiyalarining istiqbollari ilmiy dalillar asosida baholandi. Ish original klinik tadqiqot emas, balki 2023–2026-yillardagi xalqaro sistematik sharhlar, meta-tahlillar, regenerativ stomatologiya bo‘yicha eksperimental ishlar hamda O‘zbekiston mualliflarining nashrlari asosidagi tahliliy IMRAD maqoladir. 2025-yilgi molyar ekstraksiya meta-tahlilida 7 tadqiqot va 237 ta soket asosida an’anaviy alveolyar qirrani saqlash (ARP) spontan bitishga nisbatan gorizontal rezorbsiyani o‘rtacha 2,21 mm (95% CI 0,02–4,39) va vestibulyar vertikal rezorbsiyani 1,34 mm (0,85–1,83) kamaytirgan; qo‘shimcha augmentatsiya ehtiyoji uchun RR 0,41 (0,26–0,65) bo‘lgan. Bu natijalar bioprintingga emas, klinik ARP usullariga tegishlidir. 3D-bioprintingning asosiy imkoniyatlari — individual geometriya, osteogen hujayralar, gidrogel va kaltsiy-fosfat fazalari hamda angiogen signallarni boshqariladigan joylashtirish. Laboratoriya va hayvon tadqiqotlari istiqbolli, biroq ekstraksiya soketlarida tirik hujayrali bioprinted konstruksiyalar klinik ustunligini tasdiqlovchi yetarli inson randomizatsiyalangan tadqiqotlari mavjud emas. Vaskulyarizatsiya, bioinkning mexanik mustahkamligi, sterilizatsiya, hujayra tirikligi, mahsulotning GMP ishlab chiqarilishi va uzoq muddatli implant natijalari asosiy to‘siq bo‘lib qolmoqda.