ОРОЛ БЎЙИ МИНТАҚАСИДА БУЙРАК УСТИ БЕЗИ ЎСМАЛАРИНИНГ МОРФОМЕТРИК ВА ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ

Орол бўйи минтақасида яшовчи аҳолида буйрак усти бези ўсмаларининг морфометрик ва иммуногистокимёвий хусусиятларини баҳолаш ва уларнинг диагоностик аҳамиятини аниқлаш. Тадқиқотда 2016–2022 йиллар давомида РИО ва РИАТМ Хоразм филиалида йиғилган буйрак усти бези ўсмалари биопсия ва операцион материаллари таҳлил қилинди. Морфологик, морфометрик, иммуногистокимёвий ва статистик усуллар қўлланилди. Парафин блоклардан 4–5 мкм қалинликда кесмалар тайёрланиб, гематоксилин-эозин билан бўялди. Иммуногистокимёвий баҳолашда хромогранин, синаптофизин, Melan A, Ki-67 ва S-100 маркерлари аҳамияти инобатга олинди. Текшириш жараёнида буйрак усти бези пўстлоқ қавати хавфсиз ўсмаларида гломеруляр ва тутамли зоналарнинг морфометрик қайта қурилиши, гиперпластик жараёнлар ва ядро-цитоплазматик нисбат ўзгаришлари аниқланди. Алдостероманинг гормонал нофаол шаклида коптокча зонаси қалинлиги 169,51±1,5 мкм бўлиб, назорат гуруҳидаги 138,5±1,21 мкмга нисбатан 1,22 марта юқори экани қайд этилди. Иммуногистокимёвий таҳлилда медулляр ўсмаларда хромогранин ва синаптофизин экспрессияси диагностик аҳамиятга эга бўлса, кортикал ўсмаларда Melan A маркери дифференциал ташхисни кучайтирди. Ki-67 индекси ва S-100 билан сустентакуляр компонентнинг баҳоланиши ўсманинг биологик хусусиятини аниқлашда муҳим бўлди. Морфометрик ва иммуногистокимёвий ёндашувларни комплекс қўллаш буйрак усти бези ўсмаларини кортикал ва медулляр турларга ажратиш, гормонал фаолликни билвосита баҳолаш ва дифференциал ташхис аниқлигини ошириш имконини беради.